Fyuçers marja nisbəti neçə faiz olanda mövqeni azaltmalı?

Fyuçers səhifəsində «Marja nisbəti» (Margin Ratio) rəqəmini çoxları yalnız mövqe açandan sonra görür və onun neçəyə çatanda təhlükəli olduğunu bilmir. Binance-in öz izahı qısadır: marja nisbəti 100%-ə çatanda likvidasiya başlayır, onu 80%-dən aşağı saxlamaq tövsiyə olunur. Bu bələdçidə düsturu hissələrə ayırırıq, rəqəmin harada göründüyünü, son mərhələdə niyə belə sürətlə artdığını və mövqeni nə vaxt azaltmaq lazım olduğunu izah edirik.

Marja nisbəti necə hesablanır?

Binance-in likvidasiya protokolu üzrə tez-tez verilən suallar səhifəsində düstur belədir:

Marja nisbəti = təminat marjası (maintenance margin) ÷ marja balansı (margin balance)

• Təminat marjası — mövqeni saxlamaq üçün hesabda qalmalı olan minimum məbləğ. O, mövqenin nominal dəyərinə görə pilləli hesablanır və seçdiyiniz kredit çiynindən asılı deyil: mövqe böyüdükcə tətbiq olunan dərəcə də yüksəlir.
• Marja balansı — pul kisəsi balansı üstəgəl reallaşmamış mənfəət və ya zərər. Qiymət sizin əleyhinizə getdikcə reallaşmamış zərər artır və bu rəqəm kiçilir.

Surət mövqenin ölçüsü ilə, məxrəc isə bazarla dəyişir. Deməli marja nisbəti yalnız iki səbəbdən artır: mövqe böyüyüb, ya da hesab zərərdədir.

Marja nisbətini harada görmək olar?

Veb saytda və tətbiqdə fyuçers ticarət səhifəsinin hesab blokunda marja nisbəti birbaşa göstərilir; adətən elə orada təminat marjası və marja balansı da yazılır. Interfeysin yeri və adları versiyaya görə dəyişə bilər — bu iki rəqəmi tapıb bir-birinə bölsəniz, nisbəti özünüz yoxlaya bilərsiniz.

API istifadə edirsinizsə, USDⓈ-M fyuçerslərin Account Information V3 (GET /fapi/v3/account) cavabında hesab səviyyəsində totalMaintMargin və totalMarginBalance sahələri var. Cavabdakı assets siyahısında isə hər aktiv üçün ayrıca maintMargin və marginBalance verilir — bu, multi-asset rejimində hansı aktivin nə qədər yük daşıdığını görməyə kömək edir.

Həqiqi ekran görüntüsü: Binance Developer sənədi — USDⓈ-M Futures Account REST API, Account Information V3, 20.10.2026, hesaba daxil olmadan çəkilib.

Vacib qeyd: bu, Cross rejimin hesab səviyyəsindəki rəqəmidir. Isolated mövqe yalnız ona ayrılmış marja ilə zərəri daşıyır və likvidasiya həmin mövqenin öz marjasına görə baş verir. Fərqləri «Cross və Isolated Margin: hansı vəsait mövqeni dəstəkləyir?» bələdçisində oxuya bilərsiniz.

Marja nisbəti 50%-dən sonra niyə belə sürətlə artır?

Çünki marja balansı məxrəcdədir. Sadələşdirilmiş nümunə (rəqəmlər düsturu göstərmək üçün fərz edilib, hər hansı cütün real pillələri deyil): Cross hesabda pul kisəsi balansı 2 000 USDT, bir açıq mövqe var və təminat marjası sabit 60 USDT qəbul edilir.

İlk 1 000 USDT itəndə nisbət cəmi 6%-dir; 50%-dən 100%-ə qədər isə cəmi 60 USDT qalır. Nisbət 50%-i keçəndən sonra reaksiya verirsinizsə, çox vaxt adi bir qiymət tərəddüdü üçün yer qalmır.

Buradan çıxan nəticə: 80% son xəttdir, rahat zona deyil. Bu nümunədə 80%-də likvidasiyaya cəmi 15 USDT qalıb.

Mövqeni neçə faizdə azaltmaq lazımdır?

Faiz əzbərləməkdənsə, marja nisbətini «qiymət daha nə qədər gedə bilər» sualına çevirmək daha faydalıdır:

1. Təxmini likvidasiya qiymətinə baxın. O, son əməliyyat qiyməti ilə yox, mark qiyməti ilə işə düşür — fərq üçün «Mark Price, Index Price və Last Price fərqi» bələdçisinə baxın.
2. Cari qiymətdən likvidasiya qiymətinə qədər məsafəni hesablayın və onu bu aktivin adi gündəlik tərəddüdü ilə müqayisə edin. Məsafə bir günlük adi hərəkətdən kiçikdirsə, nisbət nə göstərsə də, artıq çox yaxındır.
3. Azaltma şərtini mövqe açarkən yazın, məsələn: «nisbət X%-i keçsə və ya likvidasiyaya məsafə Y%-dən az qalsa, mövqenin yarısını bağlayıram». Qərarı bazar qızışanda verəndə çox vaxt ya ortalama alış edilir, ya da heç nə edilmir.

Binance yalnız 80% tövsiyə xəttini verir; harada azaltmaq sizin qərarınızdır. Mövqenin həcmini əvvəlcədən qəbul edə biləcəyiniz maksimum zərərdən hesablasanız, nisbət adətən təcili müdaxilə tələb edən zonaya çatmır — üsul «Mövqe ölçüsünü Stop-Loss-a görə hesablamaq» bələdçisindədir.

Mövqeni azaltmaq, yoxsa marja əlavə etmək?

Binance iki yol göstərir: marja əlavə etmək və ya mövqeni kiçiltmək.

• Mövqeni azaltmaq surəti kiçildir: nominal dəyər düşür, təminat marjası da azalır; mövqe aşağı pilləyə düşərsə, tətbiq olunan dərəcə də enir. Bağlanan hissənin zərəri qəti olur və daha böyümür.
• Marja əlavə etmək (Spot-dan köçürmə) məxrəci böyüdür. Mövqenin riski dəyişmir, likvidasiya sadəcə gecikir; təhliliniz səhvdirsə, əlavə etdiyiniz pul da itə bilər. Köçürməzdən əvvəl soruşun: bu məbləğ əvvəldən bu əməliyyatın büdcəsində idimi?
• Etməyin: nisbət yüksək olanda ortalama alış etmək və ya mövqeni böyütmək. Bu, təminat marjasını artırır və nisbət daha da yüksəlir.

Azaldanda Reduce-Only seçin və ya birbaşa bağlayın ki, səhv istiqamətdə yeni mövqe açılmasın.

Marja xəbərdarlığı gəlirsə, sistem məni qoruyurmu?

Xeyr. Binance protokolda yazır ki, marja və likvidasiya xəbərdarlıqlarını e-poçt və sayt bildirişləri ilə göndərmək üçün ağlabatan səy göstərir, lakin onların vaxtında çatacağına zəmanət vermir və buna görə məsuliyyət daşımır. Bazar sürətli olanda bildiriş gələndə mövqe artıq likvidasiya olunmuş ola bilər.

Likvidasiya qeydindəki qiymət əvvəlcədən gördüyünüz təxmini qiymətdən fərqli də ola bilər: rəsmi izahda nümunə var — mark qiyməti bir saniyə ərzində likvidasiya qiymətini atlayıb keçsə, likvidasiya atladığı mark qiyməti ilə həyata keçirilir. Likvidasiyadan sonra zərər boşluğu yaranarsa, sığorta fondu və ADL ardıcıllığı «Likvidasiya qiyməti necə hesablanır?» bələdçisində izah olunur.

Mövqe açdıqdan sonra yoxlama cədvəli

Fyuçers ticarətində bütün marjanı qısa müddətdə itirmək mümkündür. Marja nisbəti yalnız likvidasiyaya nə qədər qaldığını göstərir, sizin yerinizə zərəri dayandırmır.

Mənbələr və baxış tarixi

• Binance FAQ: Liquidation Protocols — marja nisbəti düsturu, 100%-də likvidasiya, 80%-dən aşağı tövsiyə, bildirişlərin vaxtında çatmasına zəmanət verilməməsi; 20.10.2026 baxılıb.
• Binance FAQ: Leverage and Margin of USDⓈ-M Futures — təminat marjasının pilləli hesablanması; 20.10.2026 baxılıb.
• Binance Developer: Account Information V3 — totalMaintMargin, totalMarginBalance və aktivlər üzrə sahələr; 20.10.2026 baxılıb.